71 Liralık Mazotun Tarlaya Etkisi

ABD ve onun şımarttığı “katil devlet” İsrail’in, 28 Şubat’ta İran’a saldırısıyla başlayan savaş nedeniyle kapanan Hürmüz Boğazı, akaryakıt fiyatlarını, Eşel Mobil uygulamasıyla yapılan ayarlamaya rağmen 60 liradan 71 liranın üzerine çıkardı.

Eşel Mobil uygulaması olmasaydı akaryakıtın, özellikle de mazotun kaç liraya yükseleceğini bilemem ama bu yıl boyunca tarlalar nasıl sürülecek, onu hiç tahmin edemiyorum.

Ama şunu biliyorum: 2026 ve onu takip eden birkaç yıl çok zor geçecek.

İki yıl önce bu satırlarda, bina görevlimiz Hüseyin Aksel’in yıllık iznini geçirmek üzere Alaçam’daki köyüne gitmesi nedeniyle aramızdaki diyaloğu aktarmıştım.

Bu köşeyi takip eden okurlarımız, “iznini tarlada mı geçirdin?” diye sorduğumda Hüseyin’in, “ne gezer abi, tarladan bir çuval fasulye almak için bir depo mazot yetmiyor.” şeklindeki cevabını hatırlayacaklardır.

Bir çuval dolusu fasulyenin bir depo mazotu karşılamadığını sanırım söylememe bile gerek yoktur.

Kaldı ki Hüseyin’le aramızdaki bu diyalogun geçtiği 2024 Ağustos’unda mazotun litre fiyatı 43 lira dolayındaydı.

Bu yılın ve onu takip eden birkaç yılın zor geçeceğini yukarıda söyledim ama tekrar etmekte fayda var.

Bu yazıyı kaleme alırken, o üç harfli marketlerin internet uygulamalarına baktığımda, 13 lira fiyatıyla en ucuz ürünün kuru soğan olduğunu gördüm.

Yüzde 96’sı su olan hıyarın fiyatı ise şimdiden 100 liraya (99,90 TL) çıkmış durumda.

Havuç bile 40 lira bandında.

Dolmalık biber 170, çarliston biber ise 180 lira.

Domatesin fiyatı ise 75 ile 90 lira arasında değişiyor.

Bizim Hüseyin Aksel’in bir çuvalından elde edilecek gelirin bir depo mazotu karşılamadığını söylediği taze fasulyenin market fiyatı ise 250 lirayı bulmuş. Ancak tarladaki fiyatının, market etiketinin beşte biri bile olmadığını da belirtmeden geçmeyeyim.

Marketlerde patlıcana da 160 lira civarında fiyat yazıldığını söyleyerek sebze bahsini geçeyim. Meyve ise hâlâ el yakıyor.

Bereket, mevsim meyveleri olan mandalina ve portakal hâlâ nispeten ucuz. Ancak Deveci armudunun kilosu için (kiloya ancak 3 adet gelir) yaklaşık 100 lirayı gözden çıkarmalısınız.

Fiyatlar şimdilik böyle.

İyi ki bu “Eşel Mobil” denen uygulama var. Uygulamaya konulmasaydı akaryakıt fiyatlarının ne olacağını kestirmek çok zor olurdu.

Ve fakat...

Savaş durmadıkça, bugün itibarıyla 71 lirayı görmüş mazot fiyatlarının burada kalmayacağı kesin. Traktörün yaktığı mazotun, çiftçinin cüzdanını da yakacağı açıktır.

Bunu önlemenin bi yolu yok mu peki?

Var elbette!

O çözüm yolu da akaryakıttan ve de özellikle tarlada kullanılan mazotun vergi dışı bırakılmasıdır. Ancak, Hazine’nin akaryakıttan beklediği vergi miktarının alınmaması durumunda bütçe dengesinin bozulacağını ileri sürerek bunu yapması da beklenmiyor elbette.

Böyle bir durumda da hepimiz için zor bir yaz olacak, bu kesin.

Allah yardımcımız olsun, ne diyeyim başka?

Eşel Mobil Sistemi Nedir?
Eşel Mobil Sistemi, akaryakıt fiyatlarında döviz veya petrol kaynaklı ani artışların vatandaşın cebine (pompa fiyatına) yansımasını önlemek için, bu zamların Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) düşürülmesiyle uygulanan bir dengeleme mekanizmasıdır. Zamlar Hazine tarafından ÖTV indirimiyle karşılanarak enflasyon üzerindeki baskı azaltılır ve fiyatlar sabit tutulmaya çalışılır.