Parkomat’ta sona doğru
Yazarlar // 29 Mart 2018 Perşembe 11:06

Ragıp GÖKER

‘’Bir alanın planı ile kullanım amacı belirlendikten sonra bir imar planına aykırı olarak daha sonra farklı bir amaca tahsis edilmiş olması, örneğin eldeki davada olduğu gibi yol olarak tahsis edilmiş bir alanın ücretli otoparka dönüştürülmesi yerel idarenin yasa tarafından kendine tanınan yetkiyi kötüye kullanmasının tipik bir örneğini oluşturur. Bu idari tasarruf halkın devlete güvenini de sarsıcı bir sonuç doğurur. İmar planında halkın yol olarak yararlanmasına tahsis edilen bir yerin daha sonra imar planına aykırı olarak niteliğinin değiştirilmesi ve bunun da o caddeden, yoldan kaldırımdan yararlanacak halka sorulmadan yapılması yerel yönetimgereği ve deyimi ile de bağdaşmayacaktır’’
Bu sözler, Parkomatçı firma tarafından, Sivas’ta yaşayan Ufuk Işık adlı bir vatandaşın Samsun’daki İstiklal Caddesi üzerinde üç gün boyunca park edilmiş aracına kesilen park cezası nedeniyle icraya verilmesi sonucu, Samsun 9. İcra Dairesi’ne yaptığı itirazı görüşen mahkemenin karar metninden alınmıştır.
Şu an Danıştay Dava Genel Kurulunda olan Samsun 2. İdare Mahkemesinin 31.10 2016 tarihli bir başka kararına dayanarak bir süredir‘’Parkomat yasal değil’’diyorduk.
Samsun 2. İdare Mahkemesi ne diyordu o kararında:
‘’Samsun Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilinde kent merkezindeki cadde,bulvar ve sokaklar üzerinde Parkomat makineleriyle otopark işletmesi hakkındaki kararda hukuka ve mevzuata uyarlılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır’’
Belediyelerin, bulvar, cadde ve sokaklarda otopark yerleri ayırmaları normaldir.
Hatta yol ve kanalizasyon veya çöpleri almak gibi hizmetlerinin yanı sıra, vatandaşların araçlarını park edebilecekleri yerleri belirlemek ve bu amaçla düzenleme yapmak da belediyelerin asli görevlerinden biridir.
Anayasa hükmüdür.
Bu hizmeti, üçüncü şahıslara kiraya verip gelir elde edilmesi sağlanamayacağı gibi,belediyeler de bundan kar edemez.
Yollar kamunun, yani milletin malıdır.
Belediyelerin de yasalara uyması beklenirken, Samsun Büyükşehir Belediyesi, cadde, sokak ve bulvarlar üzerinde Parkomat makineleriyle otopark işletmeciliği yapması için bir firmaya yetki vermiş.
Belediyenin açtığı ihaleyi kazanarak işletmecilik hakkını alan firma sokaklara park etmiş araç sahiplerinden ücret alıyor.
Ödemeyenlere de ceza kesiyor.
Firma ayrıca, park ücretini ödemeyenler hakkında icra takibi başlatacağını söylüyor
Uygulamanın yasal olmadığını ileri süren avukatlar ise ısrarla‘’ödemeyin’’ diyor.
Avukatlar, icraya verilen vatandaşların, icra takibinin başlatıldığı ilgili icra dairesine 7 gün içerisinde, ilgili kişi veya kuruluşa borcu olmadığını belirtir şekilde itirazda bulunmaları halinde, icra takibinden kurtulacaklarını belirtiyorlar.
Bu iddialarını da uygulamanın yasal olmadığı şeklindeki mahkeme kararına dayandırıyorlar.
Avukatların bu şekildeki beyanlarını sıklıkla köşemize taşıyoruz.
İlgili firma da, vatandaşların, itiraz ederek borçtan kurtulamayacaklarını iddia ediyor.
Ve fakat.
Ufuk Işık adlı vatandaş kurtulmuş.
Girişte, gerekçeli kararından bir paragraf yazdığım Samsun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi, ‘’Belediyelerin hizmet alanı içerisinde otopark yapmak, park yapmak için gerekli yerleri hazırlamak ve hizmete sunmak, bu hizmetler için giderlerin bir bölümünün genel bütçeden karşılandığı, genel bütçe kaynaklarının ise yine bu hizmetlerden yararlanan halkın vergilerinden oluştuğu göz önünde bulundurulduğundan, her vatandaşın umuma açık yerlerden karşılıksız yararlanma hakkının bulunduğu tartışmasızdır’’görüşünü savunuyor.
Mahkeme ayrıca, şehirlerde halkın ücretsiz kullanacağı otoparkların yapılmamasını ise yerel yöneticilerin beceriksizliği olarak tanımlıyor.
Samsun’da olduğu gibi ücretli otopark işletmeciliği gibi çalışmaların hizmet olarak sunulamayacağını da hükme bağlayan mahkeme, Ufuk Işık adlı vatandaş tarafından Parkomatçı firmanın başlattığı icra takibine yaptığı itirazı kabul etmiş.
Ufuk Işık’ın Parkomatçı şirkete borçlu olmadığını kararlaştıran mahkeme ayrıca,yargılama ve avukatlık masraflarının da Parkomatçı firma tarafından ödemesi gerektiğini hükme bağlamış.
Mahkemelerin kararını tartışamayacağımızgibi, her yargıcın bir konuda aynı kararı vermesini de bekleyemeyiz.
Bu gibi davalara bakan hukuk mahkemeleri delil sayılacak evraklara göre hüküm verir.
Bir borca itiraz ederken, başvuru sırasında ilgili evrakların da eksiksiz sunulması gerekmektedir.