Varlık Fonu Dedikleri
Yazarlar // 07 Şubat 2017 Salı 22:19

Ragıp GÖKER

Robin Van Persie’nin tahriklerine yenik düşen Tosiç, top yerine Persie’ye kafayı yapıştırdığında karışan saha içiyle birlikte bütün ülkede bu durum tartışılırken, Ziraat Bankasıyla birlikte PTT, BOTAŞ, Türkiye Petrolleri (TPAO) İstanbul Borsası (Borsa İstanbul) gibi kurumların Varlık Fonu’na devredildiği haberleri gündeme bomba gibi düştü.
Varlık Fonu nedir ve nasıl çalışır, önce bunu bilmek lazım geldiğini düşünürüm.
Varlık Fonu, Başbakanlığa bağlı kurulmuştur.  Fonun amacı da sermaye piyasalarında araç çeşitliliği ve derinliğine katkı sağlamak, yurt içinde kamuya ait varlıkları ekonomiye kazandırmak, dış kaynak temin etmek, stratejik, büyük ölçekli yatırımlara iştirak etmektir.

Şirket, stratejik yatırım planında belirtilen hedeflerle likidite, yatırım, risk ve getiri tercihlerini dikkate alır. Yerli ve yabancı şirketlerin paylarının, Türkiye ve yurt dışında kurulan ihraççılara ait payların ve borçlanma araçlarının, kıymetli madenler ve emtiaya dayalı olarak ihraç edilen sermaye piyasası araçlarının fon katılma paylarının türev araçlarının, kira sertifikalarının, gayrimenkul sertifikalarının, özel tasarlanmış yabancı yatırım araçlarının ve diğer araçların alım satımını gerçekleştirir.
Bu tanımla kafanızın karıştığını ve ne anlatıldığı konusunda bir şey anlayamadığınızı tahmin ediyorum zira ben de okuduğumda pek bir şey anlamadım ama daha sonra küçük bir araştırma yapma ihtiyacı hissettim.
Varlık fonlarına devredilen kamu kuruluşları TBMM tarafından denetlenemiyor.
Böyle olduğunda Sayıştay denetimi de yapılamıyor.
Ayrıca vergi dahil bir çok uygulamadan da muaf tutuluyorlar.

Borsa İstanbul (BİST), BOTAŞ, Ziraat Bankası ve TPAO’nun fona devrine dair olup biteni tam olarak anlayamamışken dün sabah da Türk Hava Yolları (THY) ve Halk Bankası (HALKBANK)’ın da Varlık Fonuna devredileceğine dair haberler, şaşkınlığımızı daha da arttırdı.
FETÖ’nün 15 Temmuz darbe girişiminin şokunu yaşarken, 26 Ağustos’ta çıkarılan kanunla kurulan Varlık Fonunun amacı,  ‘sermaye piyasalarında araç çeşitliliği ve derinliğine katkı sağlamak, yurtiçinde kamuya ait olan varlıkları ekonomiye kazandırmak, dış kaynak temin etmek, stratejik, büyük ölçekli yatırımlara iştirak etmek’ olarak açıklanıyor.
Ve fakat
Bu kuruluş ilkesine rağmen, Ziraat Bankasıyla, HALKBANK ve THY’nin fona devrindeki ‘varlıkları ekonomiye kazandırmak’ amacını anlayamadım.
Ziraat Bankasının, otoyol, köprü, baraj ve havaalanları gibi devasa yatırımları krediyle desteklediğini biliyoruz.
THY bir dünya markasına dönüşmüş.
Numan Kurtulmuş, varlık fonunu duyunu umumiye gibi gösterenleri eleştirmiş ama borsada yürütmenin devlet kontrolüne geçtiğine dair algı nasıl kırılacak?
Kanun, fondaki kurumları Sayıştay denetiminden çıkararak, bağımsız denetime tabi olacağı öngörüyor.
Sayıştay raporlarının meclise getirilmemesi nedeniyle yoğun eleştirilere muhatap olan hükümet, varlık fonundaki şirketlerin meclis denetiminden çıkarılma durumunu da, özellikle yabancı yatırımcılara açıklamakta zorlanacaktır.